İt Niyə Çox Hürür və Bu Problemi Necə Həll Etmək Olar?

---

1. İTİN ÇOX HÜRMƏSİNİN ƏN BÖYÜK SƏBƏBLƏRİ

  1. Qorxu və Təhlükə Hissi

• İtlər özlərini və sahiblərini qorumaq üçün hürürlər.

• Naməlum insanlar, digər heyvanlar və ya qəribə səslər qorxuya səbəb ola bilər.

  2. Diqqət Çəkmək İstəməsi

• İt sahibinin diqqətini çəkmək üçün hürə bilər.

• Bu, xüsusən uzun müddət tək qalan itlərdə olur.

  3. Can Sıxıntısı və Enerji Artıqlığı

• Gündəlik hərəkət və oyun çatışmazlığı.

• Enerjini boşaltmaq üçün hürmə forması seçilə bilər.

  4. Sosiallaşma Problemləri

• Başqaları ilə ünsiyyət çatışmazlığı.

• Yalnızlıq və təcrid hissi.

  5. İtaətsizlik və Nizam-intizamın Olmaması

• Liderlik boşluğu və sərhədlərin müəyyən edilməməsi.

• Hürmə, it tərəfindən “liderlik” və ya “məkan qoruması” kimi başa düşülür.

---

2. PROBLEMIN TƏYİN EDİLMƏSİ

• İtin nə zaman və harada hürməsini müşahidə edin.

• Səbəbə uyğun fərqli yanaşmalar tətbiq etmək lazımdır.

• Məsələn, qapı zənginə hürürsə, o vəziyyət üçün təlim lazımdır; diqqət üçün hürürsə, başqa metod.

---

3. İTİN HÜRMƏSİNİ AZALTMAQ ÜÇÜN ÜMUMİ METODLAR

  1. “Sakit” və ya “Yox” Əmrlərini Öyrətmək

• İtin hürməsini dayandırmaq üçün aydın və qısa əmr (məsələn, “Sakit!”) təyin edin.

• Hürməyə başlayanda sərt, lakin sakit tonla əmri verin.

• İt əmri dinlədikdə dərhal mükafatlandırın.

• Əmrin nəticəsini artırmaq üçün çox təkrar və səbr lazımdır.

  2. Müsbət Gücləndirmə

• İt sakit olduqda, onu mükafatlandırın.

• Bu, “sakit qalmaq yaxşıdır” mesajını verir.

  3. Hərəkət və Oyun Rejiminin Artırılması

• Gündəlik uzun gəzintilər və enerjinin sərbəst buraxılması.

• Oyun saatları artırılmalıdır.

  4. Sosiallaşma Təlimləri

• İti digər itlər və insanlarla ünsiyyətə alışdırın.

• Sosiallaşma hürmə instinktini azaldır.

  5. Çevrəni Məlumatlandırmaq

• İtin çox hürdüyü yerləri müəyyən edin və imkan varsa, həmin yerlərdən uzaqlaşın.

---

4. MÜXTƏLİF SƏHNƏLƏR ÜÇÜN XÜSUSİ YANAŞMALAR

  1. Qapı Zəngi və Ya Qonşulara Hürmə

• İti qapının qarşısında saxlayıb “Sakit!” əmri verin.

• Sakit olanda mükafat verin.

• Zəng çaldıqda ani reaksiya əvəzinə sakitliyi təşviq edin.

  2. Tək Qaldıqda Hürmə

• İtin yalnızlıq stresini azaltmaq üçün məşq edin.

• Evdə tək vaxtı tədricən artırın.

• Oyuncaqlar və ya sakitləşdirici musiqi ilə kömək edin.

  3. Dəyişən Səs və Hərəkətlərə Hürmə

• Səs və hərəkatları itə tanıdın.

• “Sakit” əmri ilə birlikdə təkrar məşq edin.

---

5. DAVRANIŞ PROBLEMLƏRİ ÜÇÜN ƏLAVƏ YANAŞMALAR

  1. Nəzarət və Mühitin Məhdudlaşdırılması

• İtin hürdüyü sahələri məhdudlaşdırın.

• Məsələn, evin müəyyən otağını bağlayın.

  2. Peşəkar Kömək

• Əgər hürmə çox ciddi və davamlıdırsa, təcrübəli it təlimçisi və ya davranış mütəxəssisinə müraciət edin.

  3. Ətraf Mühitin Qoxu və Görüntü Stimullarının Azaldılması

• Pərdə və ya maneələrlə görmə sahəsini azaldın.

• Bu, xüsusilə küçə səslərinə və hərəkətlərə reaksiya zamanı faydalıdır.

---

6. TƏLİMİN PRİKTİK ADDIMLARI

---

7. NƏTİCƏ VƏ TÖVSİYƏLƏR

• Təlim səbr və ardıcıllıq tələb edir.

• İtin hürməsi tamamən yox olmaya bilər, amma idarə edilə və azaldıla bilər.

• Müsbət gücləndirmə və mükafatlandırma əsas yoldur.

• Cəza və aqressiv üsullardan qaçınmaq lazımdır, çünki bu davranışı daha da gücləndirə bilər.

• İtin fiziki və psixoloji sağlamlığı da nəzərə alınmalıdır.