İtlərə Vurulan Peyvəndlər 

---

1. PEVƏNDLƏRİN ƏHƏMİYYƏTİ

İtlər müxtəlif yoluxucu xəstəliklərə qarşı çox həssasdırlar. Peyvəndlər itlərin orqanizmini bu xəstəliklərə qarşı qoruyacaq anticisimlər yaratmağa öyrədir. Bu, həm itin özünü qoruması, həm də digər heyvanlara və insanlara yoluxmanın qarşısının alınması üçün çox vacibdir.

---

2. ƏSAS İT PEVƏNDLƏRİ VƏ QORUDUQLARI XƏSTƏLİKLƏR

  1. Canine Distemper Virus (CDV) — İtlərin Distemper Xəstəliyi

• Virus yoluxucu, ağır tənəffüs, bağırsaq və sinir sistemi xəstəliyidir.

• Yüksək ölüm riski var.

• Simptomları: yüksək hərarət, öskürək, ishal, koordinasiya pozulması.

  2. Canine Parvovirus (CPV) — Parvovirus İnfeksiyası

• Gənc və bala itlər üçün ölümcül ola bilər.

• Şiddətli qanın qarışdığı ishal və qusma ilə gedir.

• Yüksək yoluxma qabiliyyəti var.

  3. Canine Adenovirus Tip 1 və Tip 2 (CAV-1, CAV-2)

• CAV-1 qaraciyər iltihabı (hepatit) törədir.

• CAV-2 respirator xəstəliklərə səbəb olur (özəlliklə kennel öskürəyi).

• Peyvəndlər adətən hər iki virus növünə qarşı qoruyur.

  4. Canine Parainfluenza Virus

• Tənəffüs yolları infeksiyalarında iştirak edir.

• Tez-tez kennel öskürəyinin səbəblərindən biridir.

  5. Leptospirosis

• Bakterial xəstəlik, qanın və orqanizmin toksinləşməsi ilə xarakterizə olunur.

• Böyrək və qaraciyər funksiyalarını poza bilər.

• İnsanlara (zoonoz) yoluxa bilir, ona görə də peyvənd xüsusilə önəmlidir.

  6. Bordetella bronchiseptica

• Kennel öskürəyinin əsas səbəblərindən biridir.

• Hərdəmli və çox yoluxucu bakterial xəstəlik.

  7. Rabies (Quduzluq)

• İtlərdə və insanlarda ölümcül virus xəstəliyi.

• Yoluxmuş heyvanların dişləməsi ilə keçir.

• Peyvənd vacibdir və bir çox ölkədə qanunla məcburidir.

---

3. PEVƏNDLƏRİN VURULMA QRAFİKİ

---

4. PEVƏNDLƏRMƏNİN NÖVLƏRİ

  1. Əsas Peyvəndlər (Core Vaccines)

• Distemper, Parvovirus, Adenovirus, Rabies.

• Hər itin mütləq alması tövsiyə olunur.

  2. Seçmə Peyvəndlər (Non-Core Vaccines)

• Leptospirosis, Bordetella bronchiseptica, Lyme xəstəliyi, Canine Influenza.

• İtin yaşayış mühitinə və risk faktorlarına görə təyin olunur.

---

5. PEVƏND VURULMASI ƏVVƏLİ VƏ SONRASI

  1. Peyvənddən Əvvəl

• İtin sağlamlıq vəziyyəti qiymətləndirilməlidir.

• İltihab, yüksək hərarət və ya xəstəlik əlamətləri varsa peyvənd təxirə salınmalıdır.

• Baytar həkim it haqqında bütün məlumatları nəzərdən keçirir.

  2. Peyvənddən Sonra

• İt 24-48 saat ərzində müşahidə olunmalıdır.

• Bəzi itin qrip kimi əlamətləri ola bilər (yorğunluq, iştahsızlıq, az hərəkətlilik).

• Allergik reaksiyalar (nadir hallarda) müşahidə olunarsa, dərhal baytara müraciət edilməlidir.

• Peyvənd kitabçası və ya sənədlər saxlanmalıdır.

---

6. PEVƏNDLƏNMƏNİN ROLU VƏ FAYDALARI

• Yoluxucu xəstəliklərin qarşısını almaqla itin ömrünü uzadır.

• İtlərin epidemiyalar zamanı sağlam qalmasına kömək edir.

• İnsanlara yoluxa bilən zoonoz xəstəliklərdən qoruyur.

• Peyvəndsiz itlər sığınacaqlara qəbul edilməyə bilər və qanunvericiliyə ziddir.

---

7. BAYTARLA MÜTƏMƏDİ ƏLAQƏDƏ OLMAĞIN VACİBLİYİ

• Baytar həkim itin yaşına, sağlamlıq tarixçəsinə və yaşayış mühitinə əsasən fərdi peyvənd proqramı təyin edir.

• Yeni peyvəndlər və mövcud xəstəliklərə qarşı vaksinlər bazarda dəyişə bilər, ən son məlumatı baytardan almaq lazımdır.

---

8. XÜSUSİ VƏZİYYƏTLƏR

---

Nəticə:

Düzgün peyvəndləmə itin sağlamlığının əsas təməlidir. Gündəlik diqqət, sağlam qidalanma və baytar nəzarəti ilə birlikdə itin uzun və sağlam yaşamasını təmin edir.