İtlərə Nə Yedizdirmək Olar və Olmaz? 

---

1. İtlərə Yedizdirmək Olar (Sağlam və Təhlükəsiz Qidalar)

 1. Ət və Heyvani Zülal Mənbələri

İtlər ətyeyən heyvanlardır və qidalanmalarında protein əsaslı rasion mütləqdir.

Yedizdirmək olar:

• Bișmiş mal əti, toyuq əti, hinduşka əti (sümüksüz, ədviyyatsız, duzsuz)

• Duzu çıxarılmış qaynadılmış ürək, ciyər (həftədə 1-2 dəfə və az miqdarda)

• Qaynadılmış və ya bişmiş balıq (qızılbalıq, sardina) – sümüksüz!

• Qaynadılmış yumurta

Yedizdirmək olmaz:

• Çiy və bişmiş toyuq sümüyü – boğulma və daxili qanaxmaya səbəb ola bilər

• Çiy donuz əti – virus və parazit riski var

---

 2. Tərəvəz və Meyvələr

Tərəvəzlər vitamin, lif və mineral baxımından zəngindir. Amma hər tərəvəz və meyvə təhlükəsiz deyil!

Tərəvəzlər (vermək olar):

• Yerkökü (çiy və ya bişmiş)

• Balqabaq (bişmiş – həzmi tənzimləyir)

• Brokkoli (az miqdarda)

• Yaşıl lobya

• Kartof (yalnız bişmiş, duzsuz)

• Xiyar

Meyvələr (toxumsuz və az miqdarda):

• Alma

• Banan

• Armud

• Qarpız

• Çiyələk

• Kivi (az miqdarda)

QEYD: Həmişə toxumları və qabıqları çıxarılmalıdır. Toxumlar və bəzi qabıqlar zəhərlidir.

---

 3. Karbohidratlar və Taxıllar

Karbohidratlar enerji üçün lazımdır, amma balanslı verilməlidir.

Yedizdirmək olar:

• Bişmiş düyü (xüsusilə ağ düyü – həzm pozulmalarında faydalıdır)

• Yulaf əzməsi (şəkərsiz)

• Qarabaşaq

• Makaron (duzsuz və ədviyyatsız)

Yedizdirmək olmaz:

• Mayalı xəmir – mədədə şişə və qaz partlamasına səbəb ola bilər

• Çörək – az miqdarda mümkündür, lakin qida dəyəri yoxdur

---

 4. Süd məhsulları

Bəzi itlərdə laktoz dözümsüzlüyü olur.

Yedizdirmək olar (əgər yaxşı həzm edirsə):

• Şəkərsiz qatıq

• Ağ pendir (duzsuz və az yağlı)

Verməmək tövsiyə olunur:

• Tam süd və yağlı pendir – ishal, qaz və mədə narahatlığı yarada bilər

---

 5. Hazır Yemlər – Quru və Yaş Yem

Əgər keyfiyyətli brend seçilərsə, hazır yemlər it üçün optimal və balanslı qidalanma təmin edir.

Seçərkən diqqət ediləcək əsaslar:

• Ət əsaslı tərkib ilk sırada olmalıdır ("chicken meal" əvəzinə "chicken")

• Süni rəngləndirici və konservantlardan uzaq olsun

• Yaşına uyğun: bala, yetkin, yaşlı

• Xüsusi ehtiyaclara uyğun: allergiya, obezlik, böyrək problemi və s.

---

 2. İtlərə Qətiyyən Vermək Olmaz! (Zəhərli və Zərərli Qidalar)

Zəhərli Qidalar (hətta az miqdarı da təhlükəlidir!)

---

 3. İtin Yaşına və Cinsinə görə Qidalanma Tövsiyələri

1. Bala İtlər (0-1 yaş)

• Zülal və kalsium tələbatı yüksəkdir – bala üçün xüsusi yem verilməlidir

• Gündəlik 3-4 dəfə az-az qidalanma

2. Yetkin İtlər (1-7 yaş)

• Gündə 2 dəfə qidalanma kifayətdir

• Enerji ehtiyacına uyğun rasion – aktiv itlərlə ev iti fərqlidir

3. Yaşlı İtlər (7 yaşdan sonra)

• Az yağlı və yüngül həzm olunan yem

• Oynaqlara və orqanlara dəstək üçün xüsusi yemlər (glucosamin tərkibli)

---

 4. İdeal Rasion Nisbəti (Ev Qidası hazırlayanlar üçün)

Qidalar bişmiş, duzsuz, ədviyyatsız və yağsız olmalıdır.

---

 5. Praktik Tövsiyələr:

•  Yemək saatları sabit olsun – gündə 1-2 dəfə, eyni vaxtda.

•  Həmişə təmiz su əlçatan olmalıdır.

• Artıq yemək və "masa qalıqları" piylənməyə səbəb olur.

•  Hər hansı qida dəyişikliyini birdən-birə yox, tədricən edin.

•  Yeni qida verdikdən sonra qusma, ishal, qaşıntı kimi əlamətlər görünsə, dərhal dayandırın və baytara müraciət edin.

---

 Nəticə

İtin sağlamlığı qidalanma ilə birbaşa bağlıdır.

Düzgün rasion onun immun sistemini gücləndirir, xəstəliklərdən qoruyur, enerjili və uzunömürlü olmasına şərait yaradır.